Przejdź do treści

Obiekty zabytkowe miasta

A pomniejsz czcionkę A standardowy rozmiar A powiększ czcionkę

Ważniejsze obiekty zabytkowe miasta

Kościół św. Barbary przy pl. Edmunda Bojanowskiego. Dawną świątynię ewangelicką zrealizowano w latach 1908-1912 w centrum powstającego od 1905 roku na żabikowskich polach kompleksu budynków przeznaczonych dla osadników niemieckich. Po drugiej wojnie światowej przekazano ją rzymskokatolickiej parafii św. Barbary, mieszczącej się wcześniej w przyklasztornej kaplicy Zgromadzenia Sióstr Służebniczek Niepokalanego Poczęcia NMP.

1.Świątynia ewangelicka przy rynku żabikowskim. Fragment pocztówki sprzed 1914 roku ze zbiorów © Przemysława Maćkowiaka


2.Obecnie kościół św. Barbary przy placu Edmunda Bojanowskiego. Fot. © Przemysław Maćkowiak


Kaplica bł. Edmunda Bojanowskiego przy rynku żabikowskim. Dobudowano ją w 1922 roku do gmachu z lat 1908-1910 Zgromadzenia Sióstr Służebniczek Niepokalanego Poczęcia NMP, wcześniejszego domu gminnego oraz szpitala. W kaplicy umieszczono sarkofag z prochami bł. Edmunda Bojanowskiego (1814-1871), działacza religijnego, literata, twórcy bibliotek wiejskich i założyciela Zgromadzenia Sióstr Służebniczek.

3.Dom gminny przy rynku żabikowskim. Fragment pocztówki sprzed 1914 roku ze zbiorów © Przemysława Maćkowiaka


4.Obecnie klasztor Zgromadzenia Sióstr Służebniczek Niepokalanego Poczęcia NMP przy placu Edmunda Bojanowskiego. Fot. © Przemysław Maćkowiak

Zabudowa kompleksu dawnej kolonii w Żabikowie przy pl. Edmunda Bojanowskiego i pobliskich ulic. Za pośrednictwem Komisji Kolonizacyjnej od 1905 roku na żabikowskich polach realizowano kompleks budynków przeznaczony dla osadników niemieckich. Składał się on ze świątyni, szkoły ewangelickiej, domu gminnego, poczty, apteki, szpitala, willi lekarza, sklepów, restauracji oraz kilkudziesięciu domków jednorodzinnych.

5.Zabudowa dawnej kolonii wzdłuż ul. J. Poniatowskiego z pastorówką (obecnie domem parafialnym) oraz świątynią ewangelicką (kościołem św. Barbary). Fot. © Przemysław Maćkowiak


6.Willa Montana, dawniej Willa Barteczko. Fot. © Przemysław Maćkowiak


Zabudowa dawnego folwarku hrabiego Augusta Cieszkowskiego. W dniu 14 października 1863 roku kupił on osadę młyńską w Żabikowie. W latach 1870-1876 na terenie folwarku funkcjonowała Wyższa Szkoła Rolnicza im. Haliny. Była to pierwsza i jedyna polska wyższa uczelnia w zaborze pruskim. Jej likwidację wymusiły władze niemieckie, uznając szkołę za kuźnię patriotów. Do dzisiaj zachował się budynek akademicki (ul. Powstańców Wielkopolskich), dom włodarza oraz obora ze stajnią (ul. Puszkina).

7.Zdjęcie lotnicze terenu dawnego folwarku, u góry budynek akademicki, u dołu dom włodarza oraz obora ze stajnią. Fot. © Przemysław Maćkowiak


8.Dom włodarza. Fot. © Przemysław Maćkowiak

 Pomnik „Siewcy” usytuowany w niewielkim parku Jordana przy ul. Armii Poznań. Monument wykonany z brązu oraz granitu przez artystę Marcina Rożka (1885-1944) jest jednym z najpiękniejszych zabytków Lubonia. Rzeźba z 1923 roku przedstawia słowiańskiego rolnika siejącego zboże, natomiast na cokole z fontanną przyozdobioną przedstawieniami delfinów umieszczono medalion z podobizną Romana Maya (1846-1887), pioniera polskiego przemysłu chemicznego w zaborze pruskim.

9.Medalion z podobizną Romana Maya umieszczono w partii cokołowej pomnika „Siewca” w parku Jordana. Fot. © Przemysław Maćkowiak


Architektura fabryk przemysły spożywczego przy ul. Armii Poznań. Fabrykę Drożdży G. Sinnera z Grünwinkel oraz Fabrykę Przetworów Ziemniaczanych A.C. Koehlmanna z Frankfurtu nad Odrą zrealizowano w Luboniu w latach 1902-1904. Prowincja poznańska po 1870 roku była jednym z głównych dostawców żywności dla uprzemysłowionych Niemiec. Dominowały uprawy ziemniaków i buraków cukrowych, stąd też najszybciej rozwijał się przemysł spożywczy i spirytusowy. Budynki Fabryki Drożdży powstały w duchu secesji, natomiast Fabryki Przetworów Ziemniaczanych nawiązywały do historyzmu i nosiły cechy romańsko-gotyckie.

10.Najstarsze budynki Fabryki Drożdży to drożdżownia oraz słodownia (w głębi z lewej), z prawej fragment nowej drożdżowni. Fot. © Przemysław Maćkowiak


11.Wykusz południowy willi dyrektora Fabryki Przetworów Ziemniaczanych o konstrukcji szkieletowej, zdobiony misterną snycerką o motywach geometryczno-roślinnych oraz datą 1904. Fot. © Przemysław Maćkowiak

Architektura fabryki chemicznej przy ul. Romana Maya. Fabrykę superfosfatu oraz kwasu siarkowego koncernu Moritza Milcha & Co zrealizowano w Luboniu w latach 1907-1914 według projektu słynnego architekta Hansa Poelziga (1869-1936). Powstał jeden z najnowocześniejszych zakładów tego typu w Europie odznaczający się wyjątkowymi walorami architektonicznymi (zdjęcie lubońskich zakładów można znaleźć w każdym zachodnim podręczniku omawiającym architekturę XX wieku). Ekspresjonistyczna architektura fabryki była surowa, nieco archaizująca, operowała masą i wielkimi płaszczyznami. Kontrastowała z łagodnym i płaskim krajobrazem nadwarciańskich pól. Zabudowa mieszkalna natomiast w przeciwieństwie do budynków fabrycznych, jest pełna ciepła i humanizmu

12.Widok z 1911 roku na fabrykę superfosfatu wchodzącą w skład budynków Fabryki Chemicznej zaprojektowanej przez wybitnego architekta Hansa Poelziga. Ilustracja archiwalna ze zbiorów © Przemysława Maćkowiaka


13.Wschodnia część magazynu superfosfatu dawnej Fabryki Chemicznej. Fot. © Przemysław  Maćkowiak

Dworzec kolejowy przy ul Dworcowej. Jednotorową linię Poznań-Wrocław otwarto 27 października 1856 roku, drugi tor dobudowano po 1900 roku i wtedy też zrealizowano w 1903 roku istniejące do dziś budynki stacyjne

14.Budynek dworca kolejowego w Luboniu od strony torów. W 1939 roku wyruszyła z niego na wojnę zmobilizowana Kompania Żabikowo Batalionu Obrony Narodowej Poznań II. Fot. © Przemysław  Maćkowiak

 

Miejsca Pamięci


Muzeum  Martyrologiczne przy ul. Niezłomnych. W latach II wojny światowej w Żabikowie utworzono obóz pracy dla ludności żydowskiej, wykorzystywanej w latach 1941-1942 do budowy autostrady Frankfurt na Odrą-Łódź. Natomiast wiosną 1943 roku rozpoczęto translokację obozu karno-śledczego z poznańskiego Fortu VII do nowego miejsca w Żabikowie. Trwała ona do wiosny 1944 roku. Na terenie byłego obozu znajduje się pomnik upamiętniający pomordowanych „Nigdy wojny” autorstwa rzeźbiarza Józefa Gosławskiego.

  Zobacz więcej >>>

15.Znaczna cześć ekspozycji Muzeum Martyrologicznego poświęcona jest obozom pracy przymusowej dla Żydów, które powstały w latach II wojny światowej, w trakcie realizacji projektu budowy niemieckiej autostrady. Fot. © Przemysław  Maćkowiak


16.Na terenie dawnego obozu karno-śledczego odbywają się uroczystości upamiętniające zamęczonych tam patriotów. Fot. © Przemysław  Maćkowiak

Zbiorowa mogiła na cmentarzu parafialnym przy ul. Cmentarnej. Umieszczono tam tablicę ku czci pomordowanych więźniów obozu karno-śledczego w Żabikowie.

W ramach naszej witryny stosujemy pliki cookies w celu świadczenia Państwu usług na najwyższym poziomie, w tym w sposób dostosowany do indywidualnych potrzeb. Korzystanie z witryny bez zmiany ustawień dotyczących cookies oznacza, że będą one zamieszczane w Państwa urządzeniu końcowym. Możecie Państwo dokonać w każdym czasie zmiany ustawień dotyczących cookies. Więcej szczegółów w naszej Polityce Cookies.

Zamknij