Urząd Miasta Lubońportal informacyjny

Twój przewodnik po zmianach sposobu naliczania opłat za odpady w zabudowie wielorodzinnej!

Drodzy Mieszkańcy, wiemy, że zmiana sposobu naliczania opłat za odpady w zabudowie wielorodzinnej może wywoływać pewne kwestie wymagające wyjaśnienia. Dlatego przygotowaliśmy odpowiedzi na najczęściej zadawane pytania, które pomogą lepiej zrozumieć, jak działa nowy system i co zmieni się w praktyce. Aby ułatwić zapoznanie się z nowym systemem stworzyliśmy również kalkulator opłat - narzędzie, które umożliwia szybkie obliczenie przybliżonej opłaty za śmieci, za miesiąc na podstawie średniego zużycia wody.

Zachęcamy do zapoznania się z materiałami i skorzystania z kalkulatora, aby łatwo sprawdzić swoją przybliżoną opłatę.

• Kalkulator opłat za odbiór odpadów w Mieście Luboń

Za pomocą kalkulatora możesz w prosty sposób obliczyć zbliżoną wysokość miesięcznej opłaty za odbiór odpadów komunalnych w zależności od zużycia wody w Twoim gospodarstwie domowym. Wystarczy, że podasz swoje roczne zużycie zimnej i ciepłej wody, a system automatycznie wyliczy należną przybliżoną opłatę za miesiąc zgodnie z obowiązującymi stawkami w Mieście Luboń.

• Odpowiedzi na najczęściej zadawane pytania związane ze zmianą sposobu naliczania opłat za odpady w zabudowie wielorodzinnej:

• Dlaczego nowy sposób naliczania opłaty za odpady będzie opierał się o ilość zużytej wody? 

Miasto Luboń zdecydowało się na zmianę systemu naliczania opłat, ponieważ dotychczasowy model oparty na liczbie zgłoszonych osób nie odzwierciedlał rzeczywistego użytkowania lokali. Często zdarzało się, że nie wszystkie osoby zamieszkujące dany lokal były zgłaszane w deklaracji śmieciowej, co prowadziło do nierównego rozłożenia kosztów. Mieszkańcy miasta, którzy deklarują rzeczywistą liczbę osób zamieszkałych w lokalu finansują koszty odbioru i zagospodarowania coraz większej ilości produkowanych w mieście odpadów. Dane z ostatnich lat pokazywały, że na jednego mieszkańca Lubonia przypada rocznie 616 kg odpadów. To ilość większa niż średnia krajowa (376,9 kg), czy średnia w UE (511 kg). Te wyliczenia dają podstawę do twierdzenia, że odpady w Luboniu produkuje większa liczba osób, aniżeli to wynika z sumy wszystkich złożonych deklaracji. Zużycie wody jest mierzalnym i obiektywnym wskaźnikiem, który pozwala lepiej powiązać opłatę z faktycznym (tj. odzwierciedlającym rzeczywistą liczbę zamieszkałych osób) korzystaniem z lokalu. Podobne rozwiązania funkcjonują już w innych miastach w Polsce, np. w Częstochowie, Kołobrzegu, Mosinie czy Olsztynie.

• Czy zużycie wody jest powiązane z ilością produkowanych odpadów?

Zużycie wody odzwierciedla liczbę osób przebywających na danej nieruchomości, co ma bezpośredni wpływ na ilość wytwarzanych odpadów. Zakładamy, że większe zużycie wody oznacza większą liczbę mieszkańców lub wyższy standard życia, co oznacza większą ilość odpadów. Miasto rozważało różne modele (np. powierzchnia mieszkania, liczba osób), ale każdy z nich ma swoje wady. System oparty na wodzie pozwala uwzględnić osoby faktycznie korzystające z lokalu, nawet jeśli nie są zameldowane. 

• Co z rodzinami wielodzietnymi, osobami chorymi, rodzinami z małymi dziećmi, które zużywają więcej wody?

Rodziny wielodzietne mogą korzystać z ulgi przysługującej z tytułu posiadania Karty Dużej Rodziny. Oczywiście zdarza się, że takie rodziny zużywają więcej wody, ale jednocześnie wytwarzają większą ilość odpadów typu pieluchy jednorazowe, nawilżane chusteczki.

Badania pokazują, że w rodzinach wielodzietnych średnie zużycie wody na osobę jest niższe.  Wynika to z faktu, że niektóre czynności (zmywanie, pranie, sprzątanie) są wykonywane wspólnie. Dla przykładu, jedna pralka uruchomiona w domu, gdzie mieszka większa liczba mieszkańców, obsłuży więcej osób, zmniejszając jednostkowe zużycie wody.

• Czy nowy sposób naliczania opłaty dotyczy również domów jednorodzinnych?

Nie, zmiana dotyczy wyłącznie zabudowy wielorodzinnej, czyli budynków z więcej niż 3 osobnymi mieszkaniami. W domach jednorodzinnych opłata pozostaje bez zmian i nadal jest naliczana od liczby osób zgłoszonych w deklaracji. 

• Dlaczego zmiana dotyczy tylko zabudowy wielorodzinnej? 

W blokach i dużych budynkach mieszkalnych najczęściej pojawia się problem niezgłaszania wszystkich osób, co prowadzi do nierównego rozłożenia kosztów systemu odpadów na mieszkańców miasta zgłoszonych w deklaracjach śmieciowych. W domach jednorodzinnych system opłat jest bardziej przejrzysty i nie wymaga takiej zmiany. W przypadku domów jednorodzinnych weryfikacja zgodności liczby zamieszkałych osób z liczbą osób ujętych w deklaracji śmieciowej jest łatwiejsza aniżeli w przypadku zabudowy wielorodzinnej. Składane Miastu deklaracje dla zabudowy wielorodzinnej obejmują łączną liczbę osób danej wspólnoty, spółdzielni czy kilku bloków, bez szczegółowego rozdziału na poszczególne lokale.  Łatwiej jest weryfikować ilość produkowanych odpadów przez mieszkańców danego domu jednorodzinnego aniżeli ilość odpadów produkowanych przez mieszkańców danego lokalu w bloku, gdyż te odpady trafiają do jednego pojemnika przeznaczonego dla całego bloku.  

Miasto rozważało wprowadzenie jednolitego systemu dla całego obszaru, jednak obecnie uznało, że największe korzyści przyniesie wdrożenie zmian w zabudowie wielorodzinnej

• Czy zużycie wody na cele inne niż bytowe (np. podlewanie ogródka) będzie uwzględniane w opłacie za odpady? 

Opłata naliczana jest na podstawie wskazań wodomierza głównego. W przypadku prowadzenia działalności gospodarczej można zainstalować podlicznik i odliczyć wodę zużytą na ten cel. W przypadku podlewania ogródka, także można odliczyć wodę zgodnie ze wskazaniem podlicznika. 

• Czy system nie jest niesprawiedliwy wobec osób, które zużywają więcej wody, ale produkują mniej śmieci? 

Ustawa o utrzymaniu czystości i porządku w gminach dopuszcza następujące metody naliczenia opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi: od liczby mieszkańców, od powierzchni lokalu mieszkalnego, od zużycia wody, od gospodarstwa domowego. Żadna z wyżej wymienionych metod nie jest idealna i sprawiedliwa dla wszystkich. Miasto Luboń wybrało metodę od zużycia wody, gdyż w najbardziej sprawiedliwy sposób pozwala ona określić ile osób zamieszkuje w danym lokalu, co przekłada się na ilość wytwarzanych odpadów.  

• Czy dane o zużyciu wody są przekazywane zgodnie z prawem?

Podstawa prawną do przekazywania danych o zużyciu wody jest art. 6q ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach w związku z art. 82§1 ustawy Ordynacja podatkowa. W związku z faktem, iż metodą od zużycia wody objęte są wyłącznie nieruchomości wielorodzinne, będziemy pozyskiwać dane dla całego budynku. Miasto dba o ochronę danych osobowych i ich wykorzystanie zgodnie z obowiązującymi przepisami

• Co to jest zabudowa wielorodzinna? 

Zabudowa wielorodzinna to budynek, w którym znajdują się więcej niż 3 osobne mieszkania. Bliźniaki i szeregowce nie są traktowane jako zabudowa wielorodzinna, jeśli nie spełniają tego kryterium. W razie wątpliwości, czy Państwa budynek podlega nowym zasadom, prosimy o kontakt z urzędem miasta.

• Czy można uzyskać zniżki na opłatę za odpady? 

Tak, można uzyskać zniżkę 1 zł od osoby za kompostowanie bioodpadów (dla zabudowy jednorodzinnej) oraz 2 zł od osoby posiadającej Kartę Dużej Rodziny. Szczegóły dotyczące zniżek, wymaganych deklaracji i dokumentów dostępne są na stronie www.odpady.lubon.pl oraz w urzędzie miasta.

• Czy zmiana systemu ma na celu tylko poprawę finansów miasta? 

Celem zmiany jest zapewnienie sprawiedliwego i efektywnego systemu gospodarowania odpadami, który obejmie wszystkich użytkowników lokali i pozwoli na lepsze rozliczanie kosztów. Miasto jest zobowiązane do pokrycia kosztów systemu gospodarki odpadami wyłącznie z opłat mieszkańców, zgodnie z ustawą o utrzymaniu czystości i porządku w gminach. Wszelkie środki z opłat są przeznaczane na funkcjonowanie systemu odbioru i zagospodarowania odpadów.

• Gdzie szukać szczegółowych informacji?

Szczegółowe informacje, uchwały oraz dane kontaktowe dostępne są na stronie: www.odpady.lubon.pl 

• Jak będzie wyglądało rozliczenie w przypadku nowego najemcy lub zmiany liczby osób w mieszkaniu?

W przypadku zmiany najemcy lub liczby osób zamieszkujących lokal, rozliczenie opłaty za odpady będzie oparte na aktualnym średnim zużyciu wody z ostatnich 12 miesięcy lub krótszego okresu, jeśli nie ma pełnych danych. Warto zgłaszać takie zmiany do administracji budynku lub urzędu miasta, aby uniknąć nieporozumień.

• Jak Wspólnota będzie naliczał opłatę za odpady?

W deklaracji o wysokości opłaty za odpady, Wspólnota lub Spółdzielnia mieszkaniowa będzie podawać średnie zużycie wody na podstawie wskazań wodomierza głównego. W taki sposób będzie liczona opłata dla całego budynku. Mieszkańcy natomiast będą ponosić opłatę proporcjonalnie, według średniego zużycia wody w lokalu. Jeśli średnie zużycie wody w lokalu będzie "zerowe", opłata dla tego lokalu nie będzie naliczana przez Zarządcę.

Zgodnie z zapisami ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach opłata za gospodarowanie odpadami jest naliczana dla całej nieruchomości, której obowiązki właściciela pełni Wspólnota lub Spółdzielnia mieszkaniowa. W związku z powyższym pod uwagę bierze się zużycie wody dla całej nieruchomości według wskazań licznika głównego, a nie zużycie wody dla poszczególnych lokali mieszkalnych. 

• Co zrobić, jeśli mam awarię wodomierza lub nietypowe skoki zużycia wody? 

W przypadku awarii wodomierza lub nietypowego wzrostu zużycia wody (np. zalanie, remont), należy niezwłocznie zgłosić ten fakt do przedsiębiorstwa wodociągowego oraz zarządcy. Po weryfikacji możliwe będzie odjęcie ilości wody, która wyciekła w wyniku awarii od ogólnego zużycia.

• Czy opłata za odpady będzie widoczna na rachunku za wodę? 

Nie, opłata za gospodarowanie odpadami komunalnymi jest rozliczana oddzielnie i nie pojawia się na rachunku za wodę. Informacje o wysokości opłaty będą przekazywane przez urząd miasta lub administrację budynku.

• Czy system przewiduje ulgi dla osób samotnych, seniorów lub osób z niepełnosprawnościami?

Ustawa o utrzymaniu czystości i porządku w gminach nie daje uprawnienia do wprowadzenia ulg dla osób niepełnosprawnych, samotnych, seniorów.  

• Czy zmiana systemu wpłynie na częstotliwość odbioru odpadów? 

Zmiana sposobu naliczania opłat nie wpływa na częstotliwość odbioru odpadów.

• Jak miasto będzie monitorować skutki wprowadzonej zmiany? 

Miasto na bieżąco będzie monitorować skutki wprowadzonej zmiany, zarówno po wprowadzeniu wszystkich deklaracji do systemu, jak również systematycznie po upływie półrocza, roku. 

• Czy można wybrać sposób naliczania opłaty (np. według liczby osób lub zużycia wody)?

Obecnie w zabudowie wielorodzinnej obowiązuje system oparty na liczbie osób, natomiast zmiana na system oparty na zużyciu wody wejdzie w życie od 1 stycznia 2026 roku. Nie ma możliwości wyboru sposobu naliczania opłaty przez mieszkańca. 

• Czy będą jakieś korzyści dla środowiska wynikające z wprowadzenia nowego systemu? 

Zgodnie z informacją, jaką podaje Portal Samorządowy we wszystkich gminach, w których wprowadzono metodę „wodną” mieszkańcy zaczynają racjonalnie i oszczędnie gospodarować wodą, co umożliwia obniżenie jej zużycia, wpływając pozytywnie na środowisko. 

• Dobre nawyki pomagające oszczędzać wodę

Według raportu GUS ilość wody pitnej w przeliczeniu na mieszkańca Polski wynosi 1600m3, co powoduje, że nasz kraj jest zagrożony niedoborami wody pitnej. Zmywarki i pralki o wysokiej klasie energetycznej pomagają oszczędzać wodę. Myjąc naczynia w zmywarce oszczędza się 60l wody na cykl. Nowoczesne pralki posiadają energooszczędne programy, dzięki  którym zużywa się mniej wody. Kolejnym rozwiązaniem są perlatory, które ograniczają przepływ wody w kranach bez pogorszenia komfortu użytkowania. Zakręcając kran podczas mycia zębów czy golenia  można zaoszczędzić około 20-40 litrów wody dziennie. Kapiące baterie i nieszczelne spłuczki także powodują zawyżanie zużycia wody. Dbajmy o właściwe działanie tych urządzeń.

• Czy zmiana systemu wpłynie na wysokość opłat w przyszłości? 

Wysokość opłat zależy od kosztów funkcjonowania systemu gospodarki odpadami, które są regularnie analizowane przez miasto. Nowy system ma na celu sprawiedliwsze rozłożenie kosztów, ale ich wysokość może się zmieniać w zależności od sytuacji rynkowej, ilości odpadów i decyzji rady miasta.

• Zalety metody od zużycia wody:

• wiarygodność danych i sprawiedliwość społeczna – metoda umożliwia weryfikację składanych przez mieszkańców deklaracji w oparciu o niepodważalne dane o zużyciu wody,
• szczelność systemu - opłata obejmuje wszystkich mieszkańców nieruchomości;
• elastyczność rozliczeń – wysokość opłat odzwierciedla faktyczne przebywanie na nieruchomości. Gdy ktoś czasowo nie będzie mieszkał, opłaty będą niższe.
• ekologiczne podejście – racjonalne i oszczędne gospodarowanie wodą. 

• Jak została wyliczona stawka za 1m3?

Według naszych szacunków wielu mieszkańców zapłaci mniej za odpady przy metodzie od zużytej wody. Średnie zużycie wody z gospodarstw domowych w Luboniu w 2024 r. wyniosło 3m3 na osobę miesięcznie (według danych o zużyciu wody pozyskanych z Aquanet oraz na podstawie danych o liczbie mieszkańców wg GUS). Stawka opłaty za odpady została określona na podstawie wyjściowych kosztów systemu, które wynoszą 38 zł/osobę/miesiąc. Stawkę wyjściową podzielono przez średnie miesięczne zużycie wody i otrzymano stawkę opłaty od zużytej wody w wysokości 12,70 zł/m3. 

Według GUS średnie zużycie w Polsce w 2023 r. wyniosło 2,86m3. 

• Czy pijąc wodę z kranu mieszkaniec zapłaci więcej za odpady?

Dorosły człowiek wypija dziennie około 1,5-2l napojów. W przeliczeniu na opłatę za odpady jest to kwota to 0,57 zł - 0,76 zł miesięcznie.

• Czy mieszkaniec posiadający akwarium zapłaci horrendalną opłatę za odpady?

Posiadając akwarium o pojemności 100l dla podmian wody zużywa się 10-30 litrów tygodniowo. Miesięcznie jest to ilość 0,04m3-0,12m3, co daje kwoty od 0,51zł-1,52 zł. Znamy przypadki osób, które posiadają 2 akwaria o pojemności 150l każde i nie przekraczają  średniego miesięcznego zużycia wody, które wynosi 3m3  na osobę.

• Czy mieszkaniec płacąc za odpady od zużycia wody nie musi segregować odpadów?

Każdy mieszkaniec jest zobowiązany do prowadzenia segregacji odpadów. W przypadku, gdy odpady nie będą segregowane, opłata za odpady w zabudowie wielorodzinnej wyniesie 2-krotność stawki podstawowej, czyli 25,40 zł/m3 zużytej wody.

Poznaj stawki opłat za odpady obowiązujące od 1 stycznia 2026 roku